Jakie są wymiary rur stalowych?

Budowa instalacji grzewczych, sieci wodno-kanalizacyjnych nierozerwalnie wiąże się z koniecznością zakupu większej bądź mniejszej ilości rur. Niby nic trudnego, a jednak to właśnie podczas wyboru rodzaju rur dochodzi do największej liczby pomyłek, których „odkręcenie” bywa niekiedy kłopotliwe, bądź niestety niemożliwe.

Wszyscy doskonale wiemy, że rury można dzielić ze względu na przeznaczenie, czy też materiał, z którego zostały wyprodukowane. Dobór rodzaju rury to już połowa sukcesu. Drugą istotną sprawą jest dobór odpowiedniego rozmiaru rury, czyli zakup rury o „odpowiednim DN”. Dziś postanowiliśmy zająć się głębiej tematem owego DN, czyli średnicy nominalnej (diameter nominal), która stosowana przez wszystkich producentów rur ułatwia zakup właściwego do rodzaju prowadzonych prac rozmiaru rury. Jak się mają wartości DN do innego słynnego skrótu używanego „w branży”, a mianowicie średnicy określanej symbolem literowym „d”. Dlaczego należy znać i podawać oba „wymiary” rur?

Rozmiar rury ma znaczenie

Wiadomo, że żaden rurociąg czy to zbudowanych z rur stalowych, czy też rur polietylenowych nie powstanie z jednego kawałka rury. Budowa każdej instalacji wymaga łączenia ze sobą różnych pojedynczych kawałków rur. Łączenie to nie może być przypadkowe. Należy zadbać, aby np. klejenie, zgrzewanie doczołowe, czy też elektrooporowe zawsze odbywało się dla tych samych średnic zewnętrznych rur. Tu należałoby skupić się na omówieniu oznaczenia grubości rur, ale to temat „na inną rozmowę”. Dziś postarajmy się zrozumieć różnicę między średnicami DN i d.

Otóż, dla ułatwienia prac montażowych i projektowych rzecz jasna, przyjęto, że każda średnica zewnętrzna rury d ma swój odpowiednik – nominalną średnicę DN. Wielu osobom z branży, zwłaszcza tym, które na co dzień zajmują się rurociągami przemysłowymi, łatwiej jest posługiwać się wartościami odpowiadającymi średnicy nominalnej rury, czyli wartością nominalną DN. Posługują się one średnicą nominalną DN, która różni się od tzw. średnicy przyłączeniowej (średnicy zewnętrznej rury d). Jeśli więc pytają one o dostępność rur DN40, fizycznie rozmowa toczy się o rurach średnicy zewnętrznej 50 mm (nie 40 mm, jak sugerowałaby wartość numeryczna przy oznaczeniu DN). Rury o średnicy przyłączeniowej 40 mm, czyli oznaczonych symbolem d40, to rury o średnicy nominalnej DN32. Rury te oznaczone są opisem d40DN32. Jak widać o pomyłkę bardzo łatwo, źle złożone zamówienie, może skutkować poważnymi opóźnieniem w terminie zakończenia prac, przestojami, dlatego dobrze jest posługiwać się do celów projektowych i montażowych tabelami wymiarów rur stalowych, rozwiązujących problem odpowiedniego podania symbolu rozmiaru rury.

Jak to się ma do rur przewodowych stalowy i rur osłonowych?

Sprawa wygląda bardzo podobnie. Zgodnie z przyjętymi standardami oznaczeń, każdej średnicy nominalnej rury (DN) odpowiada dana średnica rury (średnica zewnętrzna rury d). Zestawiana jest ona z grubością ścianki, w podziale na rury stalowe ze szwem i bez szwu. W rurach osłonowych dodatkowo podawana jest grubość (średnica izolacji). Wszystkie oznaczenia rur stalowych dla uniknięcia pomyłek projektowych i montażowych podaje się według normy PN EN-253.

Jakie są wymiary rur stalowych?